Ziehier van ons voor u: een beknopt drukvademecum met de meest courante termen die je bij de realisatie van een publicatie nodig kan hebben.
Heb je liever een hard copy van dit exemplaar, mooi staand? Mail naar info@25jaarmagelaan.be en vermeld
je naam en het adres waarheen we het moeten sturen. Per ouderwetse post ontvang je binnen de week je exemplaar.
aflopend bedrukken
Vlakken, foto's of lijnen raken de buitenrand van het drukwerk (ze 'lopen' er als het ware vanaf).
Top
bestandsformaat
Digitale beschrijving waarin een document, tekst, illustratie etc. wordt bewaard. Voorbeelden van beeldbestandsformaten zijn eps, giff, jpg, psd en tiff.
Top
BIN
Afkorting voor Bureau voor Normalisatie, dat afspraken vastlegt over het gebruik van interpunctie, de schrijfwijze van telefoonnummers,... Zie ook DIN.
Top
blad
Twee bladzijden samen (voor- en achterzijde).
Top
bladspiegel
Stand van de zetspiegel op het papier met inbegrip van de witruimtes.
Top
bladzijde
Een zijde van een blad. Pagina.
Top
brochure
Ingebonden, gelijmd of geniet informatiedrukwerk. Zie ook folder.
Top
CMS
Content Management Systeem. Systeem waarmee websites worden gebouwd en dat toelaat om achteraf op een eenvoudige manier de inhoud aan te passen.
Top
CMYK
De gangbare afkorting voor Cyaan, Magenta, geel (Yellow) en zwart (black). Dat kleurensysteem wordt toegepast bij drukwerk. Zie ook rgb.
Top
corps
Lettergrootte, uitgedrukt in punten (bv. 10 punts Helvetica). Zie ook font.
Top
digitale druk
Drukwijze die geen gebruik maakt van een 'overbrengmethode', zoals platen bij offset, een zeef bij zeefdruk,... Geschikt voor kleine oplages, gepersonaliseerd drukwerk en print-on-demand doordat er geen opstartkost is. Alternatieven zijn offset- en rotatiedruk.
Top
DIN
Deutsches Institut für Normung. Deze normen voor papierformaten worden opgesteld door de Deutscher Normenausschuss te Berlijn in samenspraak met de industrie en handel, de wetenschappelijke wereld en de verbruikersverenigingen. De eerste DIN norm verscheen in 1918. Zie ook BIN.
Top
dpi
Dots per inch. Gebruikt om de resolutie aan te duiden. Zie ook ppi.
Top
EPS
Encapsulated PostScript is een bestandsformaat dat bedoeld is om een beeldbestand gemakkelijk te kunnen positioneren in een opmaakprogramma. Het slaat vectortekeningen op en vertaalt die naar de printer/belichter. De fonten en beelden moeten daarbij niet geladen worden in de printer, want ze zijn encapsulated, opgesloten, in de eps-code. EPS wordt omwille van die specifieke eigenschappen vaak gebruikt om logo's digitaal te bewaren.
Top
folder
Twee- of meermaal gevouwen informatiedrukwerk. Zie ook brochure.
Top
font
Lettertype. Een font bestaat uit alle tekens van het alfabet die voorhanden zijn (kapitalen, onderkast), plus cijfers, leestekens, accenten en bijzondere tekens van een letertype. Zie ook corps.
Top
geschreefd
Lettertypes met een schoudertje bovenaan of een voetje onderaan de letter, zoals bij het lettertype 'Times'. Zij zijn goed leesbaar omdat ze het oog een horizontale houvast bieden. Tegenovergestelde van schreefloos.
Top
gestreken papier
Papier voorzien van een speciale matte of glanzende strijklaag die zorgt voor een effen oppervlak. Gestreken papier is meestal wit, fraaier bedrukbaar, goed veredelbaar, maar duurder. Tegenovergestelde van ongestreken papier.
Top
gif
Graphics Interchange Formate is een gecomprimeerd beeldbestandsformaat op basis van maximaal 256 kleuren (8-bit). Omwille van de geringe bestandsgrootte vaak gebruikt voor webafbeeldingen.
Top
grammage
Benaming voor het gewicht van papier, uitgedrukt in grammen per vierkante meter (grs, g/m² of grams). Tot en met het gewicht van 179 g/m² spreken wij over het algemeen van papier. Vanaf 180 g/m² wordt het karton genoemd. In nog hogere grammages vanaf 500 g/m² is er sprake van board of bord.
Top
hogeresolutiepdf
Pdf in hoge resolutie (300 dpi), gebruikt voor druk. Bevat alle informatie over de beelden, lettertypes,... Tegenovergestelde van lageresolutiepdf.
Top
interlinie
Regelafstand. De afstand tussen de regels tekst, gemeten van de onderkant van de basisregel tot de onderkant van de volgende regel. Zie ook spatie en woordspatiëring.
Top
jpg/jpeg
Joint Photographix Experts Group is een bestandsformaat dat een beeldbestand kan comprimeren tot slechts vijf procent van de oorspronkelijke omvang. Het bestand is beperkt tot 24-bitkleuren. Door de compressie treedt kwaliteitsverlies op. Geschikt voor webafbeeldingen.
Top
kapitaal
Hoofdletter van een gebruikt corps.
Top
katern
Een gevouwen drukvel dat een veelvoud van vier pagina's omvat. Meerdere katernen achter elkaar vormen het boekblok/binnenwerk van een boek/brochure.
Top
kleinkapitaal
Deze kapitalen zijn iets kleiner dan de standaard kapitalen van het gebruikte corps. Bijvoorbeeld: In deze regel staat tekst in kleinkapitalen.
Top
kruisvouw
Vouwmethode waarbij een tweede of volgende vouwslag dwars (haaks) staat op de eerste/eerdere vouw. Alternatieven zijn rolvouw, tabernakelvouw en zigzagvouw.
Top
lageresolutiepdf
Pdf in lage resolutie, gebruikt ter controle of om op het web te plaatsen. Tegenovergestelde van hogeresolutiepdf.
Top
lak
Afwerkingsprocedé van drukwerk in hoogglans. Vaak gebruikt om (delen van) een cover extra in de verf te zetten. Alternatieven zijn lamineren en vernis.
Top
lamineren
Een transparante folie aanbrengen door middel van warmte en lijm. Het doel ervan is vaak beelden of kleurvlakken te beschermen. Die folie kan mat of glanzend zijn en daarnaast, indien noodzakelijk, een structuur bevatten. Alternatieven zijn lak en vernis.
Top
offsetdruk
Vlakdrukprocédé gebaseerd op het principe dat water en vet elkaar afstoten. Het beeld wordt vanaf een vlakke metalen- of kunststofplaat eerst voorzien van vochtwater (vocht) en daarna voorzien van inkt (vet). Daarna wordt het drukbeeld via een rubberdoek overgebracht op het papier. Alternatieven zijn digitale of rotatiedruk.
Top
ongestreken papier
Papier dat niet voorzien is van een strijklaag. Ongestreken papier is sterker, in vele kleuren beschikbaar, meer opdikkend, matig bedruk- en veredelbaar, maar goedkoper. Tegenovergestelde van gestreken papier.
Top
pagina
Een zijde van een blad. Bladzijde.
Top
pantonekleuren
Pantone Matching System, een universeel kleurensysteem voor drukinkten.
Top
ppi
Pixels per inch. Gebruikt om de resolutie aan te duiden. Zie ook dpi.
Top
psd
Bestandsformaat voor beelden van het programma Adobe Photoshop.
Top
resolutie
Aanduiding van de kwaliteit van een afbeelding of uitvoerkwaliteit van een apparaat (bijv. printer) uitgedrukt in dpi of ppi. De resolutie voor beelden op scherm is meestal 72 dpi, voor standaarddrukwerk 300 dpi.
Top
rgb
Driekleurensysteem op basis van de primaire lichtkleuren rood, groen en blauw. Die lichtkleuren worden gebruikt voor digitale reproducties en web. Zie ook CMYK.
Top
rillen
Afwerkingsprocedé voor drukwerk waarbij het drukvel wordt gekneusd op de plaats van de vouw. Daardoor kan je het achteraf makkelijker vouwen. Rillen van papier wordt geadviseerd vanaf 200 grams. Zie ook schoonsnijden en stansen.
Top
rolvouw
Standaardvouwmethode waarbij het ongevouwen vel papier als het ware wordt opgerold tot verwerkbare katernen of eindproducten. Alternatieven zijn kruisvouw, tabernakelvouw en zigzagvouw.
Top
rotatiedruk
Drukken van een bobijn naar een afgewerkt product. Gebruikt voor grote oplages. Alternatieven zijn digitale en offsetdruk.
Top
schoonsnijden
Drukwerk nasnijden op het gewenste formaat. Zie ook rillen of stansen.
Top
schreefloos
Verzamelnaam voor lettertypes die geen voetje onderaan of schoudertje bovenaan hebben. 'Arial' is zo'n schreefloos lettertype. Tegenovergestelde van geschreefd.
Top
selfcovering
Meerbladig drukwerk waarbij het papier van het binnenwerk én van het omslag van hetzelfde grammage en soort zijn. Cover en binnenwerk worden samen gedrukt en afgewerkt. We spreken niet meer van een aantal pagina's in omslag, maar van het totale aantal pagina's selfcover.
Top
spatie
Woordscheiding, ruimte tussen twee woorden. Zie ook interlinie en woordspatiëring.
Top
stansen
Afwerkingsprocedé voor drukwerk. Met een scherpe, speciaal gemaakte mesvorm gaten maken in het drukwerk of dat een onregelmatig gevormde papierrand geven. Zie ook rillen of schoonsnijden.
Top
tabernakelvouw
Vouwmethode waarbij aan weerszijden van een vel papier een kwart van de oppervlakte wordt omgevouwen, zodat die het middelste deel bedekken. Alternatieven zijn kruisvouw, rolvouw en zigzagvouw.
Top
tiff
Tagged Image File Format is een beeldbestandsformaat gebruikt om bitmapped files te beschrijven. Een tiff-bestand bevat geen vectoriële informatie. Het kan kleurdieptes aan van twee (zwart-wit) tot 16,7 miljoen kleuren. Geschikt voor drukwerk omdat er geen kwaliteitsverlies optreedt.
Top
vernis
Afwerkingsprocedé om het drukwerk te beschermen. Kan mat of glanzend zijn. Zie ook lak of lamineren.
Top
woordspatiëring
De (vooraf vastgestelde) ruimte tussen de woorden binnen een tekst. Zie ook interlinie en spatie.
Top
zetspiegel
De ruimte waarin de tekst en eventuele afbeeldingen binnen een pagina worden gezet. De zetspiegel wordt mede bepaald door kop-, staart-, zij- en rugwit (de niet bedrukte delen buiten de zetspiegel). Zie ook bladspiegel.
Top
zigzagvouw
Wijze van parallel vouwen, om en om in tegengestelde richting. Wordt ook harmonicavouw genoemd. Alternatieven zijn kruisvouw, rolvouw en tabernakelvouw.
Top